Монголын ард түмний эв нэгдэл, оюун санааны сэргэлт, тусгаар тогтнолын эрхэм баярын утга учрыг МБШ Төв- Гандантэгчэнлин хийдийн хансүр, XXIX хамба номун хан,хичээнгүй зүтгэлт, номч мэргэн, гавж Д.Чойжамц онцлон өгүүллээ.
Тэрбээр түүхийн хуудсыг сөхөн, олон зуун жилийн өмнө монголчуудын эв нэгдэлгүй, тархай бутархай байсан нь бусдын эрхшээлд орох шалтгаан болсныг тэмдэглээд, бурханы шашны оюун санааны удирдлага дор эх оронч үзэл хэрхэн сэргэн мандаж, 8-р Богдын эрин үед Монголчуудын эв нэгдэл батжиж, 1911 онд тусгаар тогтнолоо сэргээн тунхагласан үйл явцыг тодорхой дүрслэн ярив.
Тусгаар тогтнолын түүхэн үйл хэрэгт лам хуврага, хутагт хувилгаадын оюуны манлайлал, ард түмний зүтгэл хичээлт, эрх чөлөөг хүссэн эрмэлзэл нь чухал үүрэг гүйцэтгэсэн бөгөөд тэр үеийн алдаа, сургамжийг санаж, ололтоо улам бататгах нь энэхүү баярын гол ач холбогдол болохыг тэрээр онцлов.
“Манжийн захиргаанд байсан олон улсын дундаас тусгаар тогтнолоо олж авсан цөөн орны нэг нь бид. Энэ бол эх орныхоо төлөө амь биеэ үл хайрлан зүтгэсэн олон монголчуудын маань баатарлаг үйлсийн үр дүн. Үүний үр шимээр Монгол Улс 1961 онд НҮБ-ын гишүүн болж, дэлхий дахинаа баталгаажсан тусгаар улс болж чадсан нь бидний бахархал, эрхэм үнэт зүйл юм” хэмээн гавж Д.Чойжамц онцолж, залуу үедээ түүхийн үнэн зөв мэдээлэл түгээхийг уриаллаа.
Энэхүү баяр нь зөвхөн өнгөрснийг дурсах төдий бус, ирээдүйд тусгаар тогтнолынхоо үнэ цэнийг ухамсарлаж, эв нэгдэл, итгэл найдвараа бататгах үйл хэрэг болохыг тэрээр тэмдэглэн хэллээ.
