УИХ-ын гишүүн С.Цэнгүүн өнөөдөр Эрчим хүчний тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлтэй холбоотойгоор мэдээлэл хийлээ.
Түүний хэлснээр, төсвийн тодотгол болон олон хуулийн төслийн хэлэлцүүлэг өрнөж буй энэ үед эрчим хүчний тухай хуульд орж буй нэмэлт өөрчлөлт олон нийтийн анхаарлыг онцгойлон татах шаардлагатай байна. Уг хуулийн төсөл 2025 оны 6-р сарын 23-нд өргөн баригдсан бөгөөд 6-р сарын 30-нд Эдийн засгийн байнгын хороогоор хэлэлцэгдэхээр хүлээгдэж байна. “Харамсалтай нь, Эрчим хүчний яам энэ хуулийн төслийг олон нийтэд ил тод хэлэлцүүлэлгүйгээр, зөвхөн дотооддоо мэдээлэл түгээсэн байдлаар шууд байнгын хороонд оруулж ирсэн. Иймд салбарын бусад оролцогчид, иргэд, ТББ-ууд байр сууриа илэрхийлж амжаагүй байна”. Төсөлд 3 зүйл ангиар 30 шинэ заалт тусгагдсан бөгөөд эдгээрээс хамгийн гол өөрчлөлт нь “эрчим хүчний төсөл” гэх шинэ нэр томьёог хуулинд тусгаж буй явдал. Энэ ойлголтоор сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрээс бусад шинэ эх үүсвэрүүдийг хамарсан, зураг төсөл боловсруулах, барилга байгууламж барих, ашиглах, өмчлөх, шилжүүлэх, эрчим хүч үйлдвэрлэх зэрэг цогц үйл ажиллагаа бүхий төслүүдийг нэрлэж байна. Төр-хувийн хэвшлийн түншлэлийн тухай хуулийг зөрчих эрсдэлМөн “эрчим хүчний төслийн түншлэлийн гэрээ” гэх ойлголтыг оруулж ирснээр, төр-хувийн хэвшлийн түншлэлийн тухай хуулиас гадуур төслүүдийг тусад нь авч үзэх нөхцөл бүрдэж байна. Ингэснээр тендерийн тухай хууль, ТХХТ тухай хуулийн үндсэн зарчмыг зөрчих аюултай хандлага үүсч болзошгүй байна. Төслөөр мөн “Өрийн удирдлагын тухай хууль”-д 2 заалт нэмэгдэж байгаа бөгөөд үүнд Засгийн газрын өрийн удирдлагын зарчимд захирагдахгүй байх нөхцөл бий болж байгаа аж. Түүнчлэн эрчим хүчний зохицуулах хорооны бүрэн эрхийг Эрчим хүчний яам руу шилжүүлж, тусгай
хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр эрчим хүчний төслийг хэрэгжүүлэгчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсэг байгуулагдах бөгөөд уг ажлын хэсгийг Эрчим хүчний сайд ахална. Хороонд 5 гишүүн багтах бөгөөд 2 нь яамнаас, 3 нь салбарын төлөөлөл байх юм.
Эрчим хүчний салбарт томоохон төслүүд тусгай зөвшөөрлийн саатлаас болж гацдаг нь үнэн. Гэсэн ч энэ асуудлыг шийдвэрлэх нэрийдлээр хуулийг бүхэлд нь өөрчлөх оролдлого хийж буй нь зохисгүй гэж үзэж байна.
“Чуулганы танхимд сайд Чойжилсүрэн тусгай зөвшөөрлийн асуудалгүй гэж тайлбарлаж байсан. Гэтэл сар ч болоогүй байхад хуулинд томоохон өөрчлөлт оруулж байгаа нь үнэнч бус, зарчимгүй үйлдэл юм” гэж тэр хэллээ.
“ТЭЦ-3-ын дэлбэрэлтийг далимдуулан зарим төслүүдийг хуулийн хэлэлцүүлгийн үеэр шуурхай оруулж ирэх гэсэн оролдлого байж болзошгүй” гэж үзэж байна. Хэрэв уг ослоос үүдэн тодорхой төсөл яаралтай хэрэгжүүлэх шаардлагатай бол тусдаа тогтоолоор шийдэх боломжтой. Харин ийм байдлаар бүхэл хуулийг өөрчлөх нь олон эрсдэл дагуулж болзошгүй гэв.
“Монгол Улсад мега төслүүд хэрэгжих шаардлагатай. Гэхдээ зөвхөн хуулийн хүрээнд, ил тод, олон нийтийн оролцоотойгоор хэрэгжих ёстой. Наадмын үеэр, олон хуулийн төсөл хэлэлцэгдэж байх үед, олон нийтийн оролцоогүйгээр ийм том асуудлыг хэлэлцэж, батлах гэж оролдож байгааг анхаарч үзэх ёстой”.
