Че Гевара (1928 оны 6-р сарын 14-нд Аргентины Росарио хотод төрсөн — 1967 оны 10-р сарын 9-нд Боливийн Ла-Игера тосгонд нас барсан) бол партизаны дайны онолч, тактикч, Кубын хувьсгалын (1956–1959) үеийн коммунист хөдөлгөөний нэрт зүтгэлтэн, Өмнөд Америк дахь партизаны бүлгийн удирдагч байв. Боливийн армид цаазлуулсныхаа дараа тэрээр дэлхий даяарх зүүний үзэлтнүүдийн олон үеийнхний дунд амиа өргөсөн баатар хэмээн хүндлэгдэх болсон бөгөөд түүний дүр төрх нь зүүний радикализм болон империализмын эсрэг үзлийн бэлгэ тэмдэг болон хувирчээ.Гевара бол Испани, Ирланд гаралтай, зүүний үзэл баримтлалтай дундаж давхаргын айлын таван хүүхдийн ууган нь байв. Багтраа өвчнөөр шаналж байсан хэдий ч тэрээр спорт болон сурлагад онцгой амжилт гаргаж, 1953 онд анагаах ухааны чиглэлээр сургуулиа төгсжээ. Тэрээр амралтынхаа ихэнх хугацааг Латин Америкаар аялж өнгөрүүлсэн бөгөөд ард түмний дунд ноёрхсон ядуурал зүдгүүрийг ажигласны эцэст цорын ганц шийдэл нь хүчирхийллийн хувьсгал хийх явдал юм гэсэн дүгнэлтэд хүрчээ. Тэрээр Латин Америкийг тус тусдаа орших улс орнуудын нэгдэл гэж бус, харин соёл, эдийн засгийн нэгдмэл цогц бүтэц гэж үзэх болсон бөгөөд түүнийг чөлөөлөхийн тулд тив дамнасан стратеги шаардлагатай гэж үзэж байв.1953 онд Гевара Гватемал руу явсан бөгөөд тэнд Жакобо Арбенз нийгмийн хувьсгал хийхийг оролдсон дэвшилтэт дэглэмийг удирдаж байв. (Тухайн үед Гевара өөрийн хочийг аргентинчуудын ярианы үгэнд "che" гэсэн үгээр цэг тавьдаг зан араншингаас авсан юм.) 1954 онд АНУ-ын Тагнуулын Төв Газрын (ТТГ) дэмжлэгтэйгээр төрийн эргэлт хийж Арбензын дэглэмийг түлхэн унагасан нь Гевараг АНУ-ын засгийн газар үргэлж дэвшилттэй байх болно гэж ятгасан юм. Энэ нь түүний дэлхий даяар хувьсгал хийх замаар социализмыг бий болгох төлөвлөгөөний тулгын чулуу болсон юм. Гватемалд л Гевара өөрийгөө зориулах марксист болжээ.
1959 оны 1-р сарын 8-нд Кастрогийн ялалт байгуулсан цэргүүд Гавана хотод орж ирсний дараа Гевара хэдэн сарын турш Ла Кабана шоронд ажиллаж, хувьсгалын дайсан гэж үзэгдсэн хүмүүсийг цаазлах ажиллагааг удирдан зохион байгуулж байв. Тэрээр Кубын иргэн болж, хувьсгалт армид эзэлж байсан байр суурийнхаа нэгэн адил шинээр байгуулагдсан Марксист засгийн газарт нөлөө бүхий хүн болж, Кубыг төлөөлөн олон тооны худалдааны айлчлал, төлөөлөгчийн ажил гүйцэтгэж байлаа. Түүнчлэн тэрээр империализм болон неоколониализмын бүхий л хэлбэрийг эсэргүүцдэг, АНУ-ын гадаад бодлогыг хурцаар шүүмжилдэг байдлаараа Өрнөдөд алдаршсан юм. Тэрээр Хөдөө аж ахуйн шинэчлэлийн үндэсний хүрээлэнгийн Аж үйлдвэрийн хэлтсийн дарга, Кубын Үндэсний банкны ерөнхийлөгч (мөнгөн дэвсгэрт дээр зөвхөн "Че" гэж гарын үсэг зурах замаар капитализмыг үл тоомсорлодог байдлаа илэрхийлж байсан нь алдартай), мөн Аж үйлдвэрийн сайдаар тус тус ажиллаж байв.
1966 оны намар Гевара Санта Круз мужид партизаны бүлэг байгуулж, удирдахаар Боливи улс руу нууцаар (сахалгүй, халзан болж хувиран) очжээ. Байлдааны ажиллагааны эхэн үед тодорхой амжилт гаргасан хэдий ч удалгүй Гевара болон түүний партизаны бүлэг Боливийн армиас тасралтгүй зугтах байдалд орсон байна. 1967 оны 10-р сарын 8-нд ТТГ (CIA)-ын зөвлөхүүдийн дэмжлэгтэйгээр ажилласан Боливийн армийн тусгай ангид бүслэгдэн, тус бүлэг бараг бүрэн устгагджээ. Тус тулааны үеэр шархадсан Гевараг олзлон авч, буудан хороосон байна. Түүний цогцсыг нууцаар оршуулахаар аваачихаас өмнө гарыг нь тайрч авсан бөгөөд хурууны хээгээр нь хэн болохыг нь баталгаажуулах зорилгоор формальдегид уусмалд хадгалж үлджээ.
