УИХ-ЫН ТОГТООЛЫГ БИЕЛҮҮЛЭЭГҮЙ Ж.ЭНХБАЯР САЙДАД ХАРИУЦЛАГА ТООЦОХ ЦАГ БОЛЖЭЭ

Манайд төрөөс татаас авдаг хэдэн салбар бий. Гомдоллохдоо хүрвэл хамгийн их төрд гомдож, хэл ам таталдаг хэрнээ дэмжлэг авахаараа тас нууж ирсэн. Тэдний нэг нь гурил үйлдвэрлэгч нар. Засгийн газраас 2021-2023 онд гурил үйлдвэрлэгчдэд 209 тэрбум төгрөгийн хөнгөлөлттэй зээл олгосон байдаг. Гэрээний хугацаанд гурилын үнийг зохиомлоор өсгөхгүй гэж заасан боловч энэ үүргээ биелүүлээгүй. ШӨТХГ-аас гол үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгжүүдийг судалж үзэхэд:

• Улаанбаатар дээд гурил 47 хувиар
• Улаанбаатар нэгдүгээр гурил 41 хувиар
• Од групп дээд гурил 95.5 хувиар
• Од групп нэгдүгээр гурил 70 хувиар
• Алтан тариа дээд гурил 64 хувиар
• Алтан тариа нэгдүгээр гурил 55.6 хувиар тус тус үнээ өсгөсөн судалгаа гарсан байдаг.

Улаанбуудай гурилын 87.5 хувийг эзэлдэг. Улаанбуудайн үнэ хэвэндээ байхад гурилын үнэ огцом өссөн нь үндэслэлгүй гэдэг дүгнэлтийг гаргасан ч тэд үнээ нэмсээр...

Засгийн газар аргаа барахдаа гурил үйлдвэрлэгчдийн монополчлолд цэг тавихын тулд зах зээлийн өрсөлдөөнийг бий болгох зорилгоор УИХ-аар импортын гурил, тэжээлийг гаалийн албан татвараас чөлөөлөх тухай хуулийн төслийг өргөн барьж батлуулсан. Хуулийг дагалдуулан УИХ-ын 31 дүгээр тогтоолыг батлуулж байлаа.

Хууль батлагдсантай холбогдуулан авах зарим арга хэмжээний тухай энэ тогтоолд: “Хүнсний хангамж, аюулгүй байдлыг хангах, гурилын үнийн зохистой түвшнийг хадгалах зорилгоор Хүнсний тухай хуульд заасны дагуу гурилын эрэлт, нийлүүлэлтэд тулгуурлан импортлох гурилын нэр төрөл, тоо хэмжээг жил бүр тогтоох, хүнсний улаанбуудайн стратегийн нөөц бүрдүүлэх зорилгоор жил бүр 100 000 тонн хүртэлх улаанбуудайг улсын нөөцөд худалдан авах” гэсэн маш чухал заалт орсон.

Харамсалтай нь энэ тогтоолыг Засгийн газар биелүүлсэнгүй. Хүнс, хөдөө аж ахуйн яам ч тоосонгүй. 

Хэрвээ өнгөрсөн оны дөрөвдүгээр сард батлагдсан энэ тогтоолыг Засгийн газар биелүүлсэн бол өнөөдөр бид гаднаас өндөр үнэтэй улаанбуудай худалдан авахгүй, гурилын үнэ нэмэх тухай асуудал яригдахгүй байх боломжтой байв.

Хөдөө аж ахуйн яамныхны хэлж байгаагаар нөөцөд 5 мянган тонн л улаанбуудай байгаа сурагтай. Энэ жил хаа сайгүй гантай, ялангуяа Төв, Сэлэнгэ аймаг ургац алдсан. Одоо 100 мянган тонн улаанбуудай импортоор авахаар болсноо Ж.Энхбаяр сайд зарлаж байна. Мэдээж импортын өндөр үнэтэй буудай авсан учраас гурилын үнэ өснө. Дахиад л иргэдийн нуруун дээр ирэх ачаа нэмэгдэнэ.

Энэ бол УИХ-ын тогтоол, шийдвэр, хуулийг уландаа гишгэж орхисны хар гай. Хуулиа мэддэггүй, мэдсэн ч тоодоггүй, УИХ-ын тогтоолоо хангаж ажилладаггүй Ж.Энхбаяр сайдад хариуцлага тооцох цаг болжээ.